Kim jest chirurg? Czym się zajmuje? Kiedy warto się do niego udać i jak się przygotować do wizyty? Sprawdźmy! W cyklu „Leksykon lekarzy specjalistów w pediatrii” przybliżamy sylwetki lekarzy, którzy wspierają najmłodszych pacjentów w różnych obszarach zdrowia.

Słowo chirurg pochodzi z języka greckiego – od wyrażenia cheirourgos, które dosłownie oznacza tego, który pracuje ręką (cheir – ręka, ergon – praca). Już w starożytności oznaczało to osobę, która wykonuje zabiegi medyczne manualnie, czyli operuje. Z czasem chirurgia rozwinęła się w samodzielną i bardzo specjalistyczną dziedzinę medycyny, wymagającą nie tylko ogromnej wiedzy, ale i precyzji, odwagi oraz umiejętności szybkiego podejmowania decyzji.

Współczesny chirurg to nie tylko lekarz, który „operuje”, ale również specjalista, który potrafi ocenić, kiedy operacja jest konieczna, jak ją najlepiej zaplanować i jak zadbać o pacjenta po zabiegu. Jeszcze większym wyzwaniem jest chirurgia dziecięca – wymaga nie tylko ogromnej wiedzy i wprawy, ale też zrozumienia, jak rozwijają się młode organizmy i jak zapewnić im bezpieczeństwo oraz komfort.

KIM JEST LEKARZ CHIRURG DZIECIĘCY?

Chirurg dziecięcy to lekarz, który zajmuje się przeprowadzaniem zabiegów chirurgicznych u dzieci – od noworodków do ukończenia 18. roku życia. Najczęstszą przyczyną konsultacji u chirurga dziecięcego są wypadki, urazy, ostre bóle brzucha, a także wady wrodzone wymagające korekcji chirurgicznej, takie jak wnętrostwo czy stulejka u chłopców.

W wyniku wypadków i urazów powstają uszkodzenia ciała i rany, które mogą wymagać natychmiastowego zaopatrzenia chirurgicznego. W przypadku rany powstałej na przykład przy upadku dziecka lub zderzenia z przedmiotem dziecko może wymagać jedynie zeszycia rany, czego dokona chirurg w Szpitalnym Oddziale Ratunkowym. Po pewnym czasie, wynoszącym najczęściej od kilku do kilkunastu dni, konieczne będzie usunięcie szwów, czego również dokona chirurg – tym razem w poradni chirurgii dziecięcej.

W wyniku wypadków lub nagłych, ostrych bólów brzucha (tzw. ostrego brzucha) może być potrzeba przeprowadzenia bardziej złożonego zabiegu operacyjnego, czym również zajmie się chirurg dziecięcy w warunkach szpitalnych.

Jednak nie wszystkie zabiegi przeprowadza się „na ostro” – duża część to zabiegi planowe w takich przypadkach jak przepuklina, kamica pęcherzyka żółciowego, korekta wad wrodzonych, usuwanie zmian skórnych czy usunięcie guza u chorego onkologicznego.

Każdy zabieg u najmłodszych pacjentów powinien być dobrze zaplanowany, z uwzględnieniem przyszłego rozwoju tkanek miękkich i kości. Aby zapewnić największy komfort, należy także dobrać odpowiednie znieczulenie i leczenie przeciwbólowe. Dlatego chirurg dziecięcy współpracuje z innymi specjalistami – anestezjologiem i pediatrą.

JAK PRZYGOTOWAĆ SIĘ NA WIZYTĘ U CHIRURGA DZIECIĘCEGO?

Planowana wizyta u chirurga dziecięcego w ramach NFZ zazwyczaj wymaga skierowania od lekarza pierwszego kontaktu (np. pediatry lub internisty). Skierowanie jest niezbędne, aby pacjent mógł skorzystać z usług lekarza w ramach publicznego systemu opieki zdrowotnej.

Wizyta u chirurga dziecięcego to ważny krok w przygotowaniu do operacji, dlatego warto się do niej odpowiednio przygotować. Choć sama wizyta nie wymaga dużych przygotowań, kilka rzeczy może ułatwić lekarzowi postawienie trafnej diagnozy i umożliwi bardziej efektywne leczenie. Oto kilka wskazówek, które warto mieć na uwadze przed wizytą w poradni chirurgicznej:

1. DOKUMENTACJA MEDYCZNA:
   Jeśli Twoje dziecko już wcześniej miało jakiekolwiek zabiegi operacyjne lub leczy się na coś przewlekle, przyjmuje leki, warto zabrać ze sobą wszelkie wyniki badań, recepty, raporty z hospitalizacji czy wypis ze szpitala. Im więcej informacji, tym łatwiej lekarzowi ustalić właściwy plan postępowania.
2. OBSERWACJA OBJAWÓW:
   Zanim wybierzesz się na wizytę, warto przez kilka dni uważnie obserwować objawy u dziecka – kiedy się pojawiają, w jakich sytuacjach nasilają – dotyczy to sytuacji bólowych lub wad wrodzonych.
3. LISTA LEKÓW:
   Zapisz wszystkie leki, które dziecko aktualnie przyjmuje– zarówno te na receptę, jak i bez recepty, w tym tabletki, krople do nosa, maści, syropy czy suplementy. Może to mieć znaczenie przy planowaniu procedury operacyjnej.
4. UBIÓR:
   Ponieważ podczas wizyty lekarz będzie badał pacjenta, dobrze jest ubrać dziecko w wygodne ubranie, które umożliwi łatwy dostęp przede wszystkim do brzucha lub do miejsca, które ma być w przyszłości operowane lub gdzie umiejscowione są szwy, które chirurg usunie podczas wizyty.

Wizyta u chirurga dziecięcego to także dobra okazja, by porozmawiać o dolegliwościach dziecka, a także o swoich obawach związanych z operacją. Lekarz przekaże wszystkie niezbędne informacje, wyjaśni, na czym będzie polegał zabieg oraz jak się do niego przygotować, jak postępować po zabiegu oraz postara się uspokoić małego pacjenta i jego rodzica.

JAK KSZTAŁCI SIĘ LEKARZY W POLSCE?

Aby zostać lekarzem w Polsce, należy ukończyć sześcioletnie jednolite studia magisterskie na kierunku lekarskim. Pierwsze dwa lata to przedmioty przedkliniczne, takie jak anatomia, fizjologia, biochemia czy patomorfologia, które pozwalają zrozumieć funkcjonowanie organizmu w zdrowiu i chorobie. Od trzeciego roku zaczynają się zajęcia kliniczne w szpitalach – studenci uczą się wtedy badania pacjentów, zbierania wywiadu i podstawowych procedur medycznych.

Każde wakacje (z wyjątkiem po ostatnim roku) to obowiązkowe, miesięczne praktyki w różnych dziedzinach, m.in. pielęgniarstwo, medycyna ratunkowa, interna, pediatria, chirurgia, anestezjologia, ginekologia i położnictwo.

Pod koniec studiów lub tuż po nich, studenci przystępują do Lekarskiego Egzaminu Końcowego (LEK), który sprawdza wiedzę z wielu dziedzin medycyny. Następnie odbywają 13-miesięczny staż podyplomowy w szpitalu, rotując między różnymi oddziałami.

Po stażu lekarz może rozpocząć specjalizację (tzw. rezydenturę), trwającą od 4 do 6 lat w zależności od wybranej dziedziny. W tym czasie odbywa szkolenia, kursy i konferencje. Proces kończy się Państwowym Egzaminem Specjalizacyjnym, po którym lekarz uzyskuje tytuł specjalisty.

Medycyna rozwija się bardzo dynamicznie, dlatego lekarze muszą uczyć się przez całe życie, by zapewniać pacjentom najwyższą jakość opieki.

Autorka artykułu: Liliana Klim
Artykuł powstał w ramach wolontariatu w obszarze promocji zdrowia na rzecz Fundacji Uniwersyteckiego Szpitala Dziecięcego w Krakowie „O ZDROWIE DZIECKA”. 

Powyższy artykuł ma charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny i nie stanowi profesjonalnej porady. Zawarte w nim wskazówki mają na celu pogłębianie wiedzy i świadomości czytelnika, jednak każdorazowe wdrożenie opisanych rozwiązań lub metod powinno być poprzedzone konsultacją ze specjalistą w danej dziedzinie. Tylko indywidualne podejście oraz opinia eksperta zapewnią bezpieczeństwo i adekwatność stosowania się do przedstawionych w artykule zaleceń.